
Regulator odpływu Centrum Handlowe - instrukcja obsługi
Zadania regulatora odpływu
Regulator przepływów posiada następujące zadania:
Temperatura odniesienia (funkcja 00) jest wyznaczona przez dodanie do aktualnej temperatury wody na odpływ miasto (parametr mierzony w regulatorze nadrzędnym) programowalnej odchyłki temperatury wody wyjściowej (funkcja 22).
Algorytm regulacji ciśnienia dyspozycyjnego i temperatury
Algorytm utrzymuje ciśnienie dyspozycyjne DP w zakresie stałych widełek odchyłki od ciśnienia dyspozycyjnego odniesienia (funkcja 10) o +/- widełki ciśnienia dyspozycyjnego.
Działanie algorytmu jest następujące:
1 | jeżeli (DP > DPg) to |
2 | jeżeli (Twy > Tod) to |
3 | imo = imo - d_imo |
4 | w przeciwnym wypadku |
5 | imo = imo - d_imo |
6 | imz = imz - 2*d_imz |
7 | w przeciwnym wypadku jeżeli (DP < DPd) to |
8 | jeżeli (Twy < Tod) to |
9 | imo = imo + d_imo |
10 | w przeciwnym wypadku |
11 | imo = imo + d_imo |
12 | imz = imz + 2*d_imz |
13 | w przeciwnym wypadku |
14 | jeżeli (Twy > Tod + 2.5st.C) to |
15 | imo = imo - d_imo |
16 | w przeciwnym wypadku jeżeli (Twy < Tod - 2.5st.C) to |
17 | imo = imo + d_imo |
gdzie:
DP - aktualna wartość ciśnienia dyspozycyjnego na wyjściu Fazos (funkcja 12)
DPd - minimalne ciśnienie dyspozycyjne (funkcja 11), zawsze stale mniejsze o widełki ciśnienia dyspozycyjnego od ciśnienia dyspozycyjnego odniesienia (do utrzymania; funkcja 10)
DPg - maksymalne ciśnienie dyspozycyjne (funkcja 13), zawsze stale większe o widełki ciśnienia dyspozycyjnego od ciśnienia dyspozycyjnego odniesienia (do utrzymania; funkcja 10)
Twy - aktualna temperatura wody wyjściowej na Fazos (wartość wyświetlana na wyświetlaczu stałym)
Tod - temperatura wody odniesienia (do utrzymania) wody wyjściowej na Fazos (funkcja 00)
imo - wysterowanie falownika pompy obiegowej (funkcja 04)
d_imo - zadany skok zmiany wysterowania falownika pompy obiegowej (funkcja 90)
imz - wysterowanie falownika pompy poprzecznej (funkcja 02)
d_imz - zadany skok zmiany wysterowania falownika pompy poprzecznej (funkcja 91)
Wartości wysterowań falowników obydwu pomp (poprzecznej oraz obiegowej) nie mogą spaść poniżej wartości minimalnej, która wynosi 50%. Ograniczenie to pozwala uniknąć sytuacji, w której przepływ przez daną pompę zaniknąłby. Przykład sterowania falownikiem pompy w takiej sytuacji widać na wykresie:
![]() |
(rys.1) |
W oznaczonym numerem 1 miejscu widać, że spadek temperatury wejściowej na wymienniku po stronie wysokiego parametru Tiw/TiwN spowodował spadek wysterowania falownika pompy wysokiego parametru imw/imwN. Jej wysterowanie zatrzymało się jednak na poziomie 50% (zgodnie z powyższym opisem), dzięki czemu nie zaistniało ryzyko zaniku przepływu po stronie wysokiego parametru.
Skutki sterowania falownikiem pompy obiegowej przedstawia poniższy wykres:
![]() |
(rys.2) |
Widzimy na nim, że wysterowanie falownika pompy obiegowej imo/imoN maleje (zbocze oznaczone 1a), w wyniku czego rośnie temperatura na wyjściu wymiennika po stronie niskiego parametru Twy/TwyN (zbocze 1b). Jednocześnie możemy zauważyć reakcję na sytuację przeciwną - odpowiednio zbocza 2a i 2b.
Zachowanie we wszystkich przypadkach powyższego algorytmu ilustrują wykresy:
![]() |
(rys.3) |
Powyższy wykres przedstawia sytuację, gdy ciśnienie dyspozycyjne DP/DPS przekracza górną granicę widełek DPg/DPgS (miejsce oznaczone 1) oraz temperatura wyjściowa odpływu Fazos Twy/TwyS jest niższa niż temperatura odniesienia Tod/TodS dla tego odpływu (miejsce oznaczone 2) - jest to sytuacja z linii 4-6 algorytmu. W tym momencie zostały zmniejszone wysterowania falowników pompy poprzecznej imz/imzS oraz pompy obiegowej imo/imoS (odpowiednio miejsca oznaczone 3 i 4). Kiedy jednak temperatura wyjściowa odpływu Fazos Twy/TwyS wzrosła do wartości wyższej niż temperatura odniesienia Tod/TodS dla tego odpływu (miejsce oznaczone 5), regulator, zgodnie z liniami 2-3 algorytmu, przestał sterować pompą poprzeczną imz/imzS (miejsce oznaczone 6) nie zmieniając regulacji pompą obiegową imo/imoS.
![]() |
(rys.4) |
Na powyższym wykresie widać sytuację, kiedy ciśnienie dyspozycyjne DP/DPP spadło poniżej dolnej granicy widełek DPd/DPdP (miejsce oznaczone 1), a jednocześnie temperatura wyjściowa odpływu Fazos Twy/Twy2 była niższa niż temperatura odniesienia Tod/Tod2 dla tego odpływu (miejsce oznaczone 2) - jest to sytuacja z linii 8-9 algorytmu. Regulator w tej sytuacji zwiększył wysterowanie pompy obiegowej imo/imo2, co widać na zboczu oznaczonym 3. Jednocześnie widać na tym wykresie, że chwilę później, w momencie, gdy temperatura temperatura wyjściowa odpływu Fazos Twy/Twy2 stała się wyższa niż temperatura odniesienia Tod/Tod2 dla tego odpływu (miejsce oznaczone 4) przy cały czas utrzymującym się poziomie ciśnienia dyspozycyjnego DP/DPP mniejszym niż dolna granica widełek DPd/DPdP, regulator zaczął zwiększać również wysterowanie pompy zmieszania zimnego imz/imz2 (miejsce oznaczone 5), co odpowiada liniom 10-12 algorytmu.
![]() |
(rys.5) |
Kolejny wykres prezentuje dość skomplikowaną sytuację. W pierwszej fazie (godziny od 12:50 do 13:10) niemalże na przemian działają dwa warunki z algorytmu: linie 10-12 oraz linie 14-15 - dzieje się tak, ponieważ wartość ciśnienia dyspozycyjnego DP/DPN oscyluje wokół wartości dolnej granicy widełek DPd/DPdN (miejsce oznaczone 1), a temperatura wyjściowa odpływu Fazos Twy/TwyN jest wyższa niż temperatura odniesienia Tod/TodN dla tego odpływu (miejsce oznaczone 2). Regulator w tej sytuacji na przemian zwiększa wysterowanie falownika pompy obiegowej imo/imoN oraz wysterowanie falownika pompy poprzecznej imz/imzN (odpowiedzialne są za to linie 10-12 algorytmu) oraz zmniejsza wysterowanie falownika pompy obiegowej imo/imoN, w wyniku czego wartość wysterowania falownika pompy obiegowej imo/imoN na wykresie wygląda na prawie stałą (miejsce oznaczone 3). W drugiej fazie (godziny od 13:20 do 16:40) zdecydowanie częściej występuje sytuacja, w której wartość ciśnienia dyspozycyjnego DP/DPN mieści się między dolną granicą widełek DPd/DPdN a górną ich granicą DPg/DPgN (wyrażona w liniach 14-15 algorytmu), stąd sterownik zmniejsza wartość wysterowania falownika pompy obiegowej imo/imoN (miejsce oznaczone 4). Wzrost wartości wysterowania falownika pompy poprzecznej imz/imzN (miejsce oznaczone 5) wynika z tego, że mimo wszystko sytuacja, kiedy ciśnienie dyspozycyjne DP/DPN spada poniżej dolnej granicy widełek DPd/DPdN nadal występuje, aczkolwiek znacznie rzadziej niż w pierwszej fazie).
![]() |
(rys.6) |
Na ostatnim z wykresów widzimy sytuację przeciwną do poprzedniej, tzn. kiedy temperatura wyjściowa odpływu Fazos Twy/Twy2 rośnie powyżej temperatury odniesienia Tod/Tod2 dla tego odpływu (miejsce oznaczone 1), regulator zmienia sterowanie pompą obiegową imo/imo2 na przeciwne, tzn. zwiększa jej wysterowanie (miejsce oznaczone 2) - takie działanie jest zapisane w liniach 16-17 algorytmu.
Algorytm utrzymywania temperatury odniesienia na wyjściu wymiennika niski parametr
Regulator utrzymuje wyświetlaną na funkcji nr 62 temperaturę odniesienia na wyjściu wymiennika n. p. - z tolerancją +/- 1°C. Temperatura odniesienia wyliczana jest przez dodanie temperatury odniesienia na sieć (wartość wyświetlana na funkcji 00) oraz programowanej różnicy temperatur na wyjściu wymiennika n.p. i za zmieszaniem zimnym (wartość programowana na funkcji 65.
Gdy aktualna wartość temperatury na wyjściu wymiennika jest mniejsza od wartości odniesienia z funkcji 62) - 1°C następuje zwiększenie wysterowania falownika pompy wysokiego parametru (funkcja 06) o zaprogramowany skok (funkcja 92). W przeciwnym przypadku tzn. gdy aktualna wartość temperatury na wyjściu odpływu jest większa od wartości odniesienia + 1°C następuje zmniejszenie wysterowania falownika pompy wymiennika o zaprogramowany skok. Cykl regulacji (sprawdzania zakresów i zmiany wysterowania) dla obu przypadków został ustalony na 3 minuty.
Ogólne uwagi na temat obsługi sterownika
Na szafie regulatora znajduje się przełącznik zmiany trybu pracy, który pozwala na przechodzenie pomiędzy trybami: 1 - sterowanie ręczne, 2 - praca w synchronizacji, 3 - praca automatyczna. Poszczególne tryby pracy wiążą się nie tylko z rozkazami wydawanymi do sterownika, ale także z połączeniami elektrycznymi wewnątrz szafy. W szafie regulatora znajdują się przyciski: kasowania awarii i kontroli sygnalizacji. W przypadku zaistnienia awarii odpowiednia lampka na szafie regulatora mruga i ewentualnie towarzyszy temu sygnał dźwiękowy. Kasowanie awarii powoduje, że sygnał dźwiękowy zostaje wyłączony, a lampka świeci się światłem ciągłym - jeśli stan awaryjny, który spowodował jej załączenie, wciąż trwa - lub gaśnie - jeśli stan awaryjny minął. W przypadku zaistnienia stanu awaryjnego powtórne załączenie sygnału dźwiękowego wymaga więc skasowania awarii przez naciśnięcie przycisku, ustąpienia stanu awaryjnego i jego powtórnego zaistnienia. Kontrola sygnalizacji ma na celu sprawdzenie, czy wszystkie lampki i sygnalizacja dźwiękowa są sprawne - naciśnięcie tego przycisku powoduje załączenie wszystkich lampek na czas jego przyciśnięcia.
Tryby pracy regulatora oraz przełączanie między nimi
Regulator może pracować w jednym z trzech trybów pracy, które są wybierane przy pomocy trójpozycyjnego przełącznika. Dostępne są następujące tryby pracy:
Przełączanie z trybu pracy ręcznej do trybu synchronizacji jest kłopotliwym przełączeniem. W trybie synchronizacji regulator powiela sygnał z wejścia analogowego na wyjście prądowe, a w trybie pracy ręcznej jest elektrycznie odcięty od sygnałów z zadajników, dlatego też, zanim regulator zacznie prawidłowo powtarzać sygnał do falowników, musi go dokładnie zmierzyć. Z uwagi na filtracje przeciwzakłóceniowe dokładny pomiar sygnału prądowego z zadajnika zajmuje kilka sekund od momentu jego elektrycznego podłączenia do regulatora, które ma miejsce w tym przełączeniu. W przypadku źle zaprogramowanych falowników (jeśli zamiast lotnego startu mają ustawiony start po całkowitym zatrzymaniu) lub zaprogramowanego zbyt krótkiego czasu zwalniania (poniżej 10 sekund) przy zaniku prądowego sygnału sterującego, przełączenie to może nawet doprowadzić do chwilowego odstawienia falowników. Wówczas należy natychmiast załączyć je ponownie. Przełączenie to nie wymaga dodatkowych operacji.
Przełączanie z trybu synchronizacji do trybu pracy ręcznej jest operacją nie wymagającą żadnych dodatkowych czynności. Przełączenie inaczej niż w powyższym przypadku praktycznie nie powoduje zaniku sygnału sterującego wysyłanego do falowników - elektryczne odcięcie sterownika z obwodu regulacji odbywa się na tyle szybko, że pozostaje właściwie niezauważone przez falowniki.
Przełączanie z trybu synchronizacji do trybu pracy automatycznej może wiązać się z gwałtowną zmianą wysterowania falowników pomp poprzecznych i obiegowych, gdy zadane wartości wysterowań nie są prawidłowo ustawione. Aby przełączenie było łagodne, należy sprawdzić poprawność wszystkich parametrów jeszcze w trybie synchronizacji.
Ograniczenie wysterowania pomp
Aby regulacja mogła odbywać się w sposób płynny (bez stref martwych) wysterowanie falowników pomp może zmieniać się jedynie w określonych granicach. Wartość minimalna wysterowania - jest to graniczna wartość wysterowania przy której pompa zaczyna tłoczyć wodę, powinna być wyznaczana doświadczalnie (tutaj została ustalona na 30%). Poniżej przedstawiony został przykład, który ilustruje zadziałanie tego ograniczenia:
![]() |
(rys.1) |
W miejscu oznaczonym 1 widać, że falownik pompy (tu: falownik pompy poprzecznej) osiągnął swoje minimalne wysterowanie (tu: ustawione na 30%). Wartość tego wysterowania nie spada poniżej tej wartości, zgodnie z opisem powyżej.
Asysta przy zdalnej zmianie programu regulatora
Część parametrów takich, jak zakresy przyrządów pomiarowych oraz konfiguracje programu takie, jak kolejność wyświetlania parametrów, niektóre progi zapalania lampek alarmowych itp. są trwale zakodowane w programie sterownika. Nie można tego zmienić z poziomu obsługi (programowania parametrów stałych czy paczek czasowych), ponieważ są to zbyt newralgiczne dla działania regulatora wielkości. Takie zmiany występują stosunkowo rzadko. Zmiana programu regulatora zwykle prowadzona jest bezpośrednio przez pracowników firmy Praterm. Polega ona na połączenie notebooka kablem modemowym do RS232/0 sterownika i uruchomienie na notebooku odpowiedniego programu. Ta operacja jednak może też zostać przeprowadzona z wykorzystaniem serwera SZARP, który w normalnej pracy jest podłączony przez RS232/0 do sterownika w celu zbierania i rejestracji danych. Pracownicy firmy Praterm mogą zdalnie - z wykorzystaniem Internetu - na serwerze SZARP uruchomić program do zmiany programu regulatora, fizycznie nie będąc przy sterowniku. Dzięki temu przy ewentualnej konieczności zmiany programu (np. po wymianie uszkodzonego przetwornika pomiarowego na nowy o innym zakresie) możliwa jest szybka operacja zmiany, bez konieczności przyjazdu na miejsce. Zdalna zmiana programu regulatora wymaga pomocy pracowników obsługi znajdującej się bezpośrednio przy sterowniku:
Wartości wyświetlane
| numer | opis |
| stały wyświetlacz | temperatura wody wyjściowej [°C] |
| nE | Wersja pamięci EPROM: 2313 |
| nP | Wersja programu technologicznego: 5002 |
| 00 | temperatura wody wyjściowej odniesienia [°C] |
| 01 | temperatura wody powrotnej [°C] |
| 02 | wysterowanie falownika pompy poprzecznej [%] |
| 03 | wysterowanie falownika pompy poprzecznej z zadajnika [%] |
| 04 | wysterowanie falownika pompy obiegowej [%] |
| 05 | wysterowanie falownika pompy obiegowej z zadajnika [%] |
| 06 | wysterowanie falownika pompy wysokiego parametru [%] |
| 07 | wysterowanie falownika pompy wysokiego parametru z zadajnika [%] |
| 10 | zadane ciśnienie dyspozycyjne [MPa] |
| 11 | minimalne ciśnienie dyspozycyjne [MPa] |
| 12 | ciśnienie dyspozycyjne [MPa] |
| 13 | maksymalne ciśnienie dyspozycyjne [MPa] |
| 14 | ciśnienie wyjściowe [MPa] |
| 15 | ciśnienie powrotu [MPa] |
| 20 | moc odpływu [MW] |
| 22 | zadana odchyłka temperatury sterującej [°C] |
| 23 | temperatura wody wyjściowej (ze sterownika nadrzędnego) [°C] |
| 24 | zadana wartość mnożnika ciśnienia dyspozycyjnego przy temperaturze +12°C (ze sterownika nadrzędnego) [%] |
| 25 | aktualna wartość mnożnika ciśnienia dyspozycyjnego (ze sterownika nadrzędnego) [%] |
| 30 | aktualny przepływ [t/h] |
| 60 | temperatura wejściowa wysoki parametr na wymienniku [°C] |
| 61 | temperatura wyjściowa wysoki parametr na wymienniku [°C] |
| 62 | temperatura odniesienia na wyjściu niskiego parametru na wymienniku [°C] |
| 63 | temperatura wyjściowa niski parametr na wymienniku [°C] |
| 65 | zadana różnica temperatur na wyjściu wymiennika n.p. i za zmieszaniem zimnym [°C] |
| 90 | skok wysterowania falownika pompy obiegowej [%] |
| 91 | skok wysterowania falownika pompy poprzecznej [%] |
| 92 | skok wysterowania falownika pompy w.p. |
| 97 | Stan wejść logicznych 1-4 |
| 98 | Stan wejść logicznych 5-8 |
Panele wyświetlaczy
| temperatura wody powrotnej [°C] | przepływ odgałęzienia [t/h] |
| aktualna moc wyjściowa [MW] | ciśnienie dyspozycyjne [MPa] |
Paczki
| numer | minimalna wartość | maksymalna wartość | domyślna wartość | opis |
| 10 | 0,050 | 0,600 | 0,170 | ciśnienie dyspozycyjne odniesienia |
Wartości stałe
| numer | minimalna wartość | maksymalna wartość | domyślna wartość | opis |
| 22 | -20,0 | 20,0 | 1,0 | odchyłka temperatury wyjściowej |
| 65 | 0 | 30 | 15 | zadana różnica temperatur na wyjściu wymiennika n.p. i za zmieszaniem zimnym |
| 90 | 0,1 | 0,5 | 0,2 | skok wysterowania falownika pompy obiegowej |
| 91 | 0,1 | 0,5 | 0,2 | skok wysterowania falownika pompy poprzecznej |
| 92 | 0,1 | 0,5 | 0,2 | skok wysterowania falownika pompy w.p. |
| 99 | 0 | 9999 | 0 | kod dostępu |
Wejścia analogowe
| numer | opis |
| 01 | rezerwa (4..20mA) |
| 02 | ciśnienie dyspozycyjne (4..20mA) |
| 03 | ciśnienie wody powrotnej (4..20mA) |
| 04 | zadajnik prądowy falownika pompy zmieszania zimnego (0..20mA) |
| 05 | zadajnik prądowy falownika pompy obiegowej (0..20mA) |
| 06 | zadajnik prądowy falownika pompy zmieszania gorącego (0..20mA) |
| 07 | temperatura wejściowa wysoki parametr na wymienniku [°C] (0..200°C) |
| 08 | temperatura wyjściowa wysoki parametr na wymienniku [°C] (0..200°C) |
| 09 | rezerwa (0..200°C) |
| 10 | temperatura wyjściowa niski parametr na wymienniku [°C] (0..200°C) |
| 11 | temperatura wody wyjściowej do sieci (0..200°C) |
| 12 | temperatura wody powrotnej (0..200°C) |
Wejścia logiczne
| numer | opis |
| 01 | praca automatyczna |
| 02 | synchronizacja |
| 03 | przepływ odpływu |
| 04 | rezerwa |
| 05 | awaria falownika pompy mieszania zimnego |
| 06 | awaria falownika pompy mieszania gorącego |
| 07 | test sygnalizacji |
| 08 | kasowanie sygnalizacji |
Wyjścia analogowe
| numer | opis |
| 01 | wysterowanie falownika pompy mieszania zimnego |
| 02 | wysterowanie falownika pompy obiegowej |
| 03 | wysterowanie falownika pompy wysokiego parametrow wymiennikow kompaktowych |
Wyjścia przekaźnikowe
| numer | opis |
| 01 | praca automatyczna |
| 02 | rezerwa |
| 03 | rezerwa |
| 04 | awaria falownika pompy zmieszania zimnego |
| 05 | awaria falownika pompy obiegowej |
| 06 | rezerwa |
| 07 | rezerwa |
| 08 | rezerwa |
| 09 | brak transmisji |
| 10 | koniec zakresu regulacji ciśnienia dyspozycyjnego |
| 11 | rezerwa |
| 12 | ciśnienie dyspozycyjne min/max |
| 13 | test sygnalizacji |
| 14 | rezerwa |
| 15 | rezerwa |
| 16 | buczek |
| 17 | rezerwa |
Instrukcja obsługi regulatora Z-Elektronik
Instrukcja obsługi panelu blokad
Deklaracja zgodności CE regulatora Z-Elektronik
Automatically generated by DOCGEN on 2025.06.07 03:20:59
based on /var/szarp/programy/trunk/tarnowg/sterow/2313/1000/przewyk.c